Kategori: Makaleler

Kazakistanlılar sünnet olur mu? Sorunun kendisinden bile daha büyük bir tartışma Bu soruyu ilk duyduğumda aklıma gelen şey şu oldu: İnsanlar hâlâ bazı toplumları tek bir kalıba sokabileceğini sanıyor. “Kazakistanlılar sünnet olur mu?” sorusu aslında sadece bir tıbbi ya da dini pratik sorgusu değil; biraz da “Orada herkes aynı mı yaşıyor?” sorusunun dolaylı hali. Net konuşayım: Evet, Kazakistan’da sünnet yaygın bir uygulamadır. Ama “her Kazak mutlaka sünnet olur” demek de, “hiçbiri olmaz” demek kadar yüzeysel ve hatalı. Çünkü mesele sadece din değil, tarih, Sovyet geçmişi, şehirleşme, kimlik ve modernleşme gibi katman katman bir yapı. Kazakistan gibi ülkelerde tek bir doğru…

Geçmişi anlamaya çalışmak, çoğu zaman bugünün en sıradan görünen sorularını bile bambaşka bir ışık altında yeniden düşünmeyi gerektirir; örneğin bir bebeğin göbek kordonunun ne zaman düştüğü sorusu, yalnızca tıbbi bir süreç değil, insanlığın bakım pratikleri, beden algısı ve tarih boyunca değişen yaşam bilgisiyle yakından ilişkilidir. Bebek kordonu ne zaman düşer? Tarihsel bir sorunun katmanları Erken dönem insan topluluklarında beden bilgisi Antik toplumlarda doğum, yalnızca biyolojik bir olay değil, aynı zamanda topluluğun devamlılığını garanti eden kutsal bir eşikti. Göbek kordonu ise bu eşikte hem fiziksel hem de sembolik bir bağ olarak görülüyordu. Bugün modern tıbbın “umbilikal stump” dediği yapı, tarih boyunca…

Merhaba arkadaşlar! Bu içerikte “Faturalı hattı başka hatta çevrilir mi” ile ilgili en güncel bilgileri sizlerle paylaşacağız. Faturalı Hattı Başka Hatta Çevrilir mi? Ankara’da Bir Teknoloji Meraklısının Gelecek Üzerine Düşünceleri Ankara’da yaşıyorum, 28 yaşındayım ve garip bir şekilde hayatımın önemli kararlarını hâlâ telefon faturası üzerinden düşünmeye devam ediyorum. Kulağa komik geliyor olabilir ama gerçek şu: “küçük” görünen şeyler, insanın geleceğe bakışını şekillendiriyor. Özellikle de konu Faturalı hattı başka hatta çevrilir mi? gibi ilk bakışta teknik ama aslında yaşam tarzına dokunan bir mesele olunca. Bir akşam Çankaya’da yürürken telefonum çaldı. Ekranda operatör uygulaması açık, fatura ekranına bakıyorum. Kafamda tek bir soru:…

Gölge, Veri ve Soru: “Nvidia İsrail’i destekliyor mu?” Üzerine Düşünsel Bir Yolculuk Bir sabah telefonda kaydırılan haber akışında bir cümle takılıyor zihne: “Bir teknoloji devi, küresel politik dengelerin neresinde duruyor?” O an mesele sadece bir şirket değil; ekranın arkasındaki görünmez ağlar, veri merkezleri, üretim zincirleri ve insan hikâyeleri oluyor. Zihin ister istemez şu soruya dönüyor: Nvidia İsrail’i destekliyor mu? kritik kavramları gerçekten ne anlatıyor? Cevap sandığımız kadar düz değil. Çünkü burada konuşulan şey yalnızca bir şirket değil; küresel teknoloji ekonomisinin tarihsel gelişimi, devletler arası teknoloji ilişkileri ve bilgi çağının karmaşık yapısı. Nvidia’nın Küresel Konumu: Bir Şirketten Fazlası NVIDIA bugün yapay…

Manyetik Toz Nedir? İnsan Zihninde Görünmeyen Çekim Alanları İnsan davranışlarını anlamaya çalışırken, çoğu zaman gözle görülen olayların ardındaki görünmez çekim güçlerine odaklanmak gerekir. Basit bir nesne ya da madde, zihinsel süreçlerle birlikte düşünüldüğünde çok daha karmaşık anlamlar taşır. Manyetik toz da bu tür bir düşünme biçimi için güçlü bir metafor sunar. Fiziksel dünyada manyetik alanlara tepki veren ince demir parçacıkları olarak bilinse de, psikolojik açıdan bakıldığında dikkat, algı ve sosyal yönelimlerin nasıl “çekildiğini” anlamak için verimli bir düşünce alanı oluşturur. Manyetik tozun ne olduğu sorusu bu yazıda yalnızca fiziksel bir tanım olarak ele alınmıyor. Asıl mesele, insan zihninin çevresindeki uyaranlara…

Bir Tatlının İzinde: Kültürlerin Sessiz Hafızasına Yolculuk Merhaba sevgili okurlar, Nay ile birlikte Kül tatlısı nerenin konusuna yakından bakıyoruz. Bazı sorular vardır ki ilk bakışta basit görünür ama içine girildikçe insanı bambaşka dünyalara taşır. “Kül tatlısı nerenin?” sorusu da bunlardan biridir. Bir tatlının kökenini ararken aslında tariflerin değil, insanların hareketini, hafızasını, alışkanlıklarını ve birlikte yaşama biçimlerini takip etmiş oluruz. Bir tatlının adı, çoğu zaman yalnızca bir mutfak bilgisini değil; göç yollarını, ev içi ritüelleri, bayramları, yasları ve gündelik dayanışma biçimlerini taşır. Bu yüzden mesele yalnızca bir yemek değildir. Antropolojik olarak bakıldığında, mesele kimlerin birlikte yaşadığı, nasıl paylaştığı ve neyi “biz”…

Nay sayfasında yeni bir konuya geçiyoruz: Bugün gündemimiz Kanuni Sultan Süleyman nerede şehzadelik yaptı. Kıt Kaynaklar ve Bir Şehrin Stratejik Değeri: Amasya Üzerinden Tarihsel-Ekonomik Bir Okuma Kaynakların sınırlı, kararların ise geri dönüşü zor olduğu bir dünyada hem bireyler hem de devletler sürekli bir optimizasyon problemi çözer. Bu problem yalnızca bugünün ekonomik tercihlerini değil, geçmişin siyasal ve tarihsel kararlarını da anlamlandırmamızı sağlar. “Amasya’da hangi padişah yaşamıştır?” sorusu bu açıdan yalnızca tarihsel bir bilgi arayışı değildir; aynı zamanda güç, eğitim, kaynak tahsisi ve uzun vadeli devlet stratejisinin ekonomik bir yorumudur. Amasya, Osmanlı yönetim sisteminde sıradan bir taşra şehri olmaktan çok daha fazlasını…