Kategori: Makaleler

Saatli Çakmak ve Gazın Gizemi: Bir Edebiyatçı Perspektifiyle Kelimenin gücü, bir insanın düşüncelerini, hayallerini ve varoluşunu şekillendirir. Tıpkı bir edebiyatçının kalemiyle bir karakterin kaderini yazması gibi, saatli çakmak da bir araçtır; ancak bu araç, hayatta kalan ateşi simgelerken, içinde gizli bir kimyasal mistisizm barındırır. Gaz ve ateş, varoluşsal bir hikâye anlatır: bir aracı olmanın ötesinde, bir özüdür. Çakmakların içindeki gaz, bir nevi söndürülmesi gereken bir ateşi besler. Bu gaz, özünde bir ritüelin parçasıdır; bir ateşi yakalamak, bazen bir anı yakalamaktır. Şimdi, bu modern nesnenin kimyasal yapısını ve edebiyatla kurduğu metaforik ilişkiyi inceleyelim. Saatli Çakmak: Hayatın Simgesi Saatli çakmak, her ne…

Asesbaşı Osmanlı’da Nedir? Antropolojik Bir Bakış Kültürlerin zengin çeşitliliği, her bireyi farklı bir dünyaya davet eder. Her topluluk, geleneksel ritüelleri, sembolleri ve toplumsal yapıları ile kendine özgü bir kimlik oluşturur. Antropologlar için bu çeşitlilik, insanlığın ortak geçmişini ve kültürlerin evrimini anlamanın anahtarını sunar. Osmanlı İmparatorluğu, bu çeşitliliğin somut örneklerinden biridir ve içerisinde barındırdığı farklı etnik, dini ve kültürel unsurlarla dikkat çeker. Osmanlı İmparatorluğu’ndaki sosyal yapı, sadece politik stratejilerle değil, aynı zamanda derin kökleri olan geleneksel ritüellerle de şekillenmiştir. Bu yazıda, Osmanlı’da “asesbaşı” kavramını, bu bağlamda ele alacak ve ritüeller, semboller, topluluk yapıları ve kimlikler üzerinden inceleyeceğiz. Asesbaşı: Osmanlı’da Kimdir? Asesbaşı,…

Keratinize Olmayan Ne Demek? Geleceğe Dönük Bir Bakış Son zamanlarda her yerde bir kelime duyuyorum: “Keratinize olmayan”. Hangi teknoloji dergisine bakarsam bakayım, dermatolojiye dair bir araştırma yapayım, ya da gündelik hayatta insanların cilt bakımından bahsederken bile karşıma çıkıyor. Peki, bu “keratinize olmayan” ne demek? En basit tanımla, keratinize olmayan, keratinle kaplanmamış ya da keratinleşmemiş bir şey demek. Ama bu kelimenin gelecekte hayatımıza nasıl etki edebileceğini düşündüğümde, aslında sadece cildimizle sınırlı kalmayacak gibi görünüyor. Ben de hep geleceği düşünen, “Ya şöyle olursa?” diye sorgulayan biri olarak, bu terimi günlük hayatımızla, işlerimizle ve ilişkilerimizle nasıl ilişkilendirebileceğimi düşündüm. Keratinize olmayan bir şeyin, 5-10…

Kayın Hısmı Nedir? Kayın hısmı… Kimilerine göre gereksiz bir kelime, kimilerine göre ise sadece bir aile ilişkisi tanımı. Ama dilimize ne kadar derinden işlemiş bir kavram olduğunu fark etmek, insanı hayrete düşürüyor. Peki, kayın hısmı gerçekten ne demek? Hadi gelin, bu kadar “ailevi” bir terimi birlikte sorgulayalım. Belki de hiç duymadınız ya da bir yerlerde duydunuz ama anlamını çözememişsinizdir. Hadi, adını pek bilmesek de “aile”deki yerine bakalım. Kayın Hısmı Tanımı Kayın hısmı, Türkçede biraz karmaşık ama aslında çok basit bir anlam taşır. Kayın hısmı, bir kişinin eşinin kardeşinin eşi olarak tanımlanabilir. Yani, kayın biraderinizin ya da baldızınızın eşidir. Evet, bu…

Araba İstek mi, İhtiyaç mı? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir Bakış İstanbul’da, her gün sokakta, toplu taşımada ve işyerimde gördüklerim bazen çok şey anlatıyor. Herkesin gözden kaçırdığı bir gerçek var: Araba, birçok kişi için sadece bir ulaşım aracı değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi çok derin konuları barındıran bir simge haline gelmiş durumda. Araba, istek mi ihtiyaç mı? sorusu, yalnızca ekonomik düzeyde değil, toplumsal yapıyı da şekillendiriyor. Araba ve Toplumsal Cinsiyet Sokakta yürürken, yolda geçerken, insanların araçlara bakış açılarının çoğu zaman toplumsal cinsiyetle ilişkili olduğunu fark ediyorum. Kadınların arabayı sahiplenme biçimi ile erkeklerin…

Ulya Ne Demek Arapça? Derin Bir Anlam Arayışında Bir sabah, ofiste her zamanki gibi masamda çalışırken birden aklıma bir şey takıldı. Arapça kelimeler üzerine biraz daha derinleşmek istedim. Bazen kendi kendime düşünüyorum, “Ne anlam ifade ediyor bu kelimeler?” ya da “Bir kelime, ne kadar derin bir anlam taşıyabilir ki?” Bu seferki soru ise “Ulya” kelimesiydi. Ne demekti bu kelime? Anlamını gerçekten biliyor muyum? Hadi gelin, bu kelimeyi keşfetmeye çıkalım, belki benim gibi bu kelimeyi tam anlamadan kullananlar da vardır. Ulya Kelimesinin Temel Anlamı Arapça’da Ulya kelimesi, genellikle “yüksek” ya da “yüce” anlamlarına gelir. Yani, ulaşılması güç, değerli ve yüksek bir…

Tuz Nazara İyi Gelir Mi? Doğru mu, Yanlış mı? İzmir’de büyüdüm, dolayısıyla tuzla ilgili pek çok inanışla büyüdüm. “Tuz nazara iyi gelir,” derler. Hadi gelin, tuzun nazara gerçekten iyi gelip gelmediğini, bu popüler inanışın ne kadar dayanaklı olduğunu bir tartışalım. Çünkü tuzun böyle büyük bir gücü olduğuna inanan bir toplumda yaşıyoruz, ama bir dakika, gerçekten de öyle mi? Tuz ve Nazar: Nereden Çıktı Bu İş? Öncelikle şunu kabul edelim: Nazar, insanlığın tarih boyunca bir türlü çözemediği bir dert. Göz değmesi, bakışların kötü etkisi… Neyse ki bir şeyler deniyoruz: Tuz. Tuzun nazara iyi geldiği inanışı, bir şekilde geleneksel tıbbın, halk bilgeliğinin…

Bing Yapay Zeka mı? Bing’in yapay zeka olduğunu söylerken, acaba biraz abartıyor muyuz? Son zamanlarda herkes Bing’i, özellikle de Microsoft’un entegrasyonlarıyla birlikte, “yapay zeka” olarak lanse etmeye başladı. Ama gerçekten bu kadar basit mi? Bing’in bir yapay zekâ olup olmadığı, oldukça tartışmalı bir konu. Hadi, biraz cesurca tartışalım ve bu konuyu derinlemesine inceleyelim. Bing’in Güçlü Yönleri: Gerçekten Etkileyici Mi? Bing, aslında sadece bir arama motoru değil, son zamanlarda Microsoft’un arkasında desteklediği bir yapay zeka modeline entegre olarak bir üst seviyeye taşındı. Yani evet, Bing’in yapay zeka kullanıyor olması, internetin köşe taşlarından birini yerinden oynatıyor gibi gözükebilir. Özellikle Microsoft’un OpenAI ile…

Kızılay Yardımı: Bir Sosyal Yardımın Arkasında Yatan Siyaset ve Toplumsal Yapı Toplumsal yardımlar, sadece insanların geçimlerini sağlamak için yapılan yardım faaliyetleri olmanın çok ötesindedir. Yardım, devletin ya da belirli kurumların toplumla kurduğu ilişkilerin bir göstergesi, bir tür iktidar pratiğidir. Bu yardımların sıklığı, kimlere verileceği ve ne zaman yapılacağı; sadece hayır işlemekle ilgili değil, aynı zamanda toplumsal yapının ve güç ilişkilerinin bir yansımasıdır. Yardımlar, hem yurttaşlık bağlarını hem de demokrasinin ne şekilde işlediğini anlamamıza yardımcı olan önemli göstergelerdir. Bu yazıda, Kızılay gibi kurumların toplumsal yardımlarının siyasal ve toplumsal bağlamını sorguluyor, bu yardımların politik bir anlam taşıyıp taşımadığını, iktidar ilişkileriyle nasıl şekillendiğini…

Kulak Memesi Deldirmek Günah Mı? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Kelimenin Gücü ve Anlatıların Dönüştürücü Etkisi Edebiyat, insan ruhunun derinliklerinden çıkarak kelimelere hayat verir. Her kelime, bir anlamın yalnızca taşıyıcısı değil, aynı zamanda bir duygunun, düşüncenin ya da toplumun içsel bir yansımasıdır. Bu anlamlar, bazen bir karakterin içsel yolculuğunda bir ışık olur, bazen de kültürel tabuların içinde yankı bulan bir çığlık halini alır. İnsanlık, kelimelerle inşa ettiği dünyasında, her eylemi, her düşünceyi tartışma konusu haline getirmiştir. Tıpkı kulak memesi deldirmek gibi gündelik bir eylemde olduğu gibi. Bu yazı, kulak memesi deldirmek gibi basit bir alışkanlığın, edebiyatın ve toplumsal normların ışığında nasıl…